Bądź na bieżąco

Aktualności

Nitrozaminy w kosmetykach

Czym są nitrozaminy i jak powstają?

Nitrozoaminy to związki chemiczne sklasyfikowane jako potencjalne czynniki rakotwórcze. Nitrozoaminy powstają, gdy środki nitrozujące reagują z aminami drugorzędowymi lub trzeciorzędowymi. Przykładami czynników nitrozujących są azotyny (takie jak azotyn sodu) i tlenki azotu. Związki te można znaleźć w różnych środowiskach i mogą reagować z aminami z różnych źródeł. Reakcja ta dodatkowo może zachodzić w specyficznych warunkach, takich jak wysokie pH lub podwyższona temperatura.

Czy to problem wyłącznie kosmetyczny?

Zdecydowanie nie! Mogą one występować w różnych produktach, w tym w żywności, farmaceutykach, a nawet wodzie pitnej. Odpowiednie organizacje ds. ryzyka zajmują się oceną ich występowania w produktach konsumenckich i ustanawiają dopuszczalne poziomy narażenia/limity ich zawartości.

Regulacje kosmetyczne

UE zakazuje celowego stosowania nitrozoamin w kosmetykach (Rozp. 1223/2009, załącznik II/400). Niezamierzona/nieunikniona ich obecność w surowcach podatnych na tworzenie nitrozoamin jest również regulowana. Dla niektórych substancji, takich jak mono-, di-, tri- alkiloaminy, alkanolaminy, czy barwniki w farbach do włosów (pochodne etanoloamin), zdefiniowano szczególne kryteria czystości dotyczące zawartości nitrozoamin (załącznik III).

Czystość składników, zwłaszcza tych podatnych na zanieczyszczenie nitrozoaminami, jest coraz bardziej kontrolowana. Inne surowce kosmetyczne (nieregulowane), w zależności od ich budowy strukturalnej i technologii wytwarzania mogą zawierać śladowe ilości nitrozoamin. Istotne jest, aby zrozumieć, które grupy składników są podatne na tworzenie nitrozoamin.

Jak kontrolować/minimalizować obecność nitrozoamin w kosmetykach?

  • Ocena ryzyka: organa kontroli, ale także safety assessorzy oceniają potencjalne ryzyko dla zdrowia stwarzane przez obecność nitrozoamin w produktach kosmetycznych.
  • Dobre Praktyki Produkcyjne (GMP): Zaleca się, aby producenci przestrzegali GMP w celu ograniczenia tworzenia się nitrozoamin. Obejmuje to dokładną kontrolę parametrów produkcji, takich jak temperatura i pH.
  • Dobór składników: Zaleca się wybieranie składników o niższym potencjale tworzenia nitrozoamin i unikanie kombinacji, które mogłyby prowadzić do ich powstawania.
  • Monitorowanie: Dobrowolne testowanie produktów pod kątem obecności nitrozoamin może pomóc producentom w zapewnieniu bezpieczeństwa i zgodności ze zmieniającymi się normami.

Bezpieczne poziomy nitrozoamin

Określenie „bezpiecznych” poziomów zawartości nitrozoamin w produktach konsumenckich, w tym w kosmetykach, jest trudne. Na poziomie prawnym zdefiniowano bezpieczny poziom zawartości nitrozoamin w surowcach kosmetycznych (gdzie ich obecność jest prawdopodobna), ale ogólny bezpieczny poziom dla kosmetyków nie jest jednoznacznie ustalony. Często, w ocenie ryzyka, stosowana jest zasada: „Tak nisko jak jest to realnie możliwe” (ALARA, As Low As Reasonably Acievable). Innym rozwiązaniem jest podejście oparte o koncepcję progu zagrożenia toksykologicznego (TTC, Threshold of Toxicological Concern). Oba podejścia mają na celu ograniczenie narażenia na potencjalnie szkodliwe substancje do najniższych możliwych poziomów, biorąc pod uwagę ograniczenia techniczne i praktyczne. Więcej informacji można znaleźć w wytycznych SCCS dotyczących oceny bezpieczeństwa (SCCS/1647/22).

Ocena ryzyka i warunki narażenia

Oceniając ryzyko zdrowotne nitrozoamin, należy wziąć pod uwagę warunki ekspozycji. Obejmuje to częstotliwość i czas stosowania kosmetyku, stężenie użytych materiałów z potencjalną zawartością nitrozoamin (lub możliwością ich powstawania) oraz drogi narażenia. Zrozumienie tych czynników ma zasadnicze znaczenie dla kompleksowej oceny ryzyka i określenia, czy określony poziom zawartości śladowej nitrozoamin jest na tyle niski, że ryzyko dla zdrowia możemy określić jako znikome.

10 marca br. dr inż. Iwona Białas poprowadziła webinarium, zainicjowane przez wiadomoscikosmetyczne.pl. Powód? Zakaz sprzedawania kosmetyków z Lilialem i kolejne projektowane zmiany w prawie kosmetycznym,
Nitrozoaminy to związki chemiczne sklasyfikowane jako potencjalne czynniki rakotwórcze. Nitrozoaminy powstają, gdy środki nitrozujące reagują z aminami drugorzędowymi lub trzeciorzędowymi. Przykładami czynników nitrozujących są azotyny (takie jak azotyn sodu) i tlenki azotu. Związki te można znaleźć w różnych środowiskach i mogą reagować z aminami z różnych źródeł. Reakcja ta dodatkowo może zachodzić w specyficznych warunkach, takich jak wysokie pH lub podwyższona temperatura.